Uygulamada eşlerin en çok sorduğu sorulardan biri de eşimin benden mal kaçırmasını nasıl önlerim veya eşim çok aşırı harcama yapıyor bunun önüne nasıl geçerim gibi sorulardır. Bu soruların cevabı TMK 199. Maddesinde düzenlenmiş olup bu yazımızda bu soruların cevabını vermeye çalışacağız.

Madde 199 – Ailenin ekonomik varlığının korunması veya evlilik birliğinden doğan malî bir yükümlülüğün yerine getirilmesi gerektirdiği ölçüde, eşlerden birinin istemi üzerine hâkim, belirleyeceği malvarlığı değerleriyle ilgili tasarrufların ancak onun rızasıyla yapılabileceğine karar verebilir. Hâkim bu durumda gerekli önlemleri alır. Hâkim, eşlerden birinin taşınmaz üzerinde tasarruf yetkisini kaldırırsa, re”sen durumun tapu kütüğüne şerh edilmesine karar verir. Şeklindedir.

Kanun koyucu evlilik birliğinin korunması amacıyla aile için önemli tasarrufların gerekli şartlar halinde diğer eşin rızasına bağlanacağını düzenlemiştir. TMK 199. Maddede getirilen bu düzenleme daha genel nitelikte bir düzenleme olup örneğin aile konutu ile ilgili kanunda ayrı bir düzenleme bulunmaktadır.

Kural olarak eşler malvarlıkları üzerlerinde serbestçe tasarruf edebilirler. Yeni Türk Medeni Kanunu’nun 193.maddesine göre, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, eşlerden her biri, diğer eş ve üçüncü kişilerle her türlü hukuki işlemi yapabilir.

Madde 223 – Her eş, yasal sınırlar içerisinde kişisel malları ile edinilmiş mallarını yönetme, bunlardan yararlanma ve bunlar üzerinde tasarrufta bulunma hakkına sahiptir. Aksine anlaşma olmadıkça, eşlerden biri diğerinin rızası olmadan paylı mülkiyet konusu maldaki payı üzerinde tasarrufta bulunamaz.

TMK 199. Maddesi bu maddelere getirilmiş istisna bir kuraldır. Ancak bu maddenin uygulanabilmesi için bazı şartlar gerekmektedir.

1. Ailenin ekonomik varlığının korunmasını gerektiren bir durumun varlığı olmalıdır. Örneğin eşlerden biri ailenin ekonomik varlığını tehlikeye sokacak şekilde hesapsız, gelişi güzel ve gereksiz harcamalar yapıyor, gereksiz krediler çekerek bu paraları kumarda kaybediyor olabilir.
2. Veya evlilik birliği devam ederken evlilik birliğinden doğan malî bir yükümlülüğün yerine getirilmesinden kaçınıyor olmalıdır. Örneğin eşlerin arasının bozuk olduğu dönemde ileride açılacak boşanma davasında çıkması muhtemel tazminatları ödemekten kaçınmak için mallarını elinden çıkarmak isteyebilir veya evlilik içinde evin ihtiyaçlarını karşılamaktan kaçınıyor olabilir.

Burada belirtmek isteriz ki TMK 199. Maddesi gerçekleşmiş bir tasarruf için uygulanamaz. Ancak gerçekleşme tehlikesi olan tasarruflar için uygulanacaktır. Örnek vermek gerekirse eşlerden biri diğer eşten mal kaçırmak için kendi üzerine kayıtlı arsayı üçüncü bir kişiye satmışsa bu durumda genel hükümlere göre (muvazaa vs.) dava açılacaktır. Ancak henüz arsa satılmamış böyle bir satışın yapılacağı duyumu alınmışsa işte bu durumda TMK 199. Maddesi gereğince Aile Mahkemesinden eşin bu arsa üzerindeki tasarruf yetkisinin sınırlandırılması istenebilecektir.

Bu şartların varlığı halinde diğer eş Aile Mahkemesinde açacağı bir davayla diğer eşin tasarruf yetkisinin sınırlandırılmasını isteyebilecektir. Ancak bu sınırlandırma tüm malvarlığı için değil belirli bir malvarlığı için yapılabilir.

Hakim bu talep üzerine tehlikenin varlığına kanaat getirirse gerekli önlemleri alır. Örneğin, motorlu taşıtın üzerindeki tasarruf yetkisinin sınırlandırılması için Trafik Sicil Müdürlüğüne, banka hesabındaki paranın eşin rızası dışında kullanılmaması için ilgili Banka Müdürlüğüne yazı yazacaktır.

Kanun maddesinde de belirtildiği gibi taşınmazla ilgili bir karar verilmiş ise bu durumda tapuya şerh verilmesine karar verecektir.

The post EŞİN TASARRUF YETKİSİNİN SINIRLANDIRILMASI (EŞİMİN MAL KAÇIRMASINI NASIL ÖNLERİM?) first appeared on Aykut Hukuk Danışmanlık.

Kişisel Mal ve Edinilmiş Mal Ayrımı 

Mal paylaşımında mallar kişisel mallar ve edinilmiş mallar olarak ikiye ayrılmıştır. Bu durumda mal rejiminin tasfiyesi söz konusu olduğu vakit dikkat edilecek husus malın niteliğinin ne olduğudur. Kişisel mallar mal paylaşımına konu edilemezken edinilmiş mal niteliğindeki malların paylaşıma konu edilmesi gerekecektir.

Evlilikten Önce Alınan Malların Durumu

Evlilik öncesi alınan mallar mal paylaşımına konu edilmemektedir demek mümkün. Ancak bir takım farklı durumlar meydana gelebilmektedir. Normal şartlar altında edinilmiş mallara katılma rejiminde amaç, evlilik birliği süresince eşlerin birbirlerine maddi ve manevi destek verdikleri ve bunun neticesinde de bu birliktelik içinde edinilen ve kişisel mal statüsüne girmeyen malların da evlilik sona erdiğinde yarı yarıya paylaşılmasıdır. Bu amaç çerçevesinde bakıldığında evlilik birliğinden önce satın alınan mallar Kanun koyucu tarafından kişisel mal olarak kabul edilmektedir. 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 220. Maddesi kişisel malları sayarken 2 numaralı bentte mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan mal varlığı değerleri kişisel mallar arasında sayılmıştır. Bu durumda evlilik sona ererek mal rejimi tasfiye edileceği vakit bu mallar tasfiye dışı tutulacaktır.

Evlilikten Önce Alınan Mal Nasıl Paylaşıma Dahil Edilir?

Medeni Kanun her ne kadar kişisel malları paylaşıma konu etmediyse de bunların gelirleri edinilmiş mal olarak tanımlanmıştır. 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 219. Maddesi edinilmiş malların yani boşanma sonrası mal paylaşımına tabi olacak mal ve gelirlerin neler olduğunu sayarken kişisel malların gelirlerini de saymaktadır. Buna göre evlilikten önce alınmış bir ev olduğunu düşünecek olursak, evlilik tarihi itibariyle bu evin kira gelirleri hesaplanıp mal paylaşımına dahil edilecektir.

Evlilikten önce kişinin kendi çalışmasının karşılığı ile aldığı malların yanında evlilikten önce veya sonra eşlerden birine miras yolu ile intikal eden bir malvarlığı da bulunabilir. Bu durumda evlilik birliği süresince bu malvarlıklarının bir geliri var ise şayet bunlar da mal paylaşımına konu edilecektir.

Evlenmeden Önce Kredi ile Alınmış Olan Malların Durumu

Evlilik birliği öncesinde kredi ile alınmış bir mal varlığı olabilir. (Ev, araba, arsa gibi.) Bu durumda mülkiyet her ne kadar evlilik birliğinden önce geçmişse de malın bedeli peyderpey ödenmeye devam etmektedir. Bu durumda malvarlığı her ne kadar evlilik birliğinden önce devralınmış olsa bile kredi ödemelerinin evlilik birliği içerisinde gerçekleşen kısımları mal paylaşımına konu edilebilecektir.

Kredinin evlilik birliği devam ederken ödenmiş olan kısımları söz konusu malın satış bedeline oranlanacak ve bu durumda yapılacak hesaplama ile kredi bedelinin malın fiyatına olan etki değeri hesaplanacaktır. İşte katkı bedeli kadar mal paylaşımında diğer eş hak talep edebilecektir.

Evlenmeden Önce Alınan Malın Evlilik Birliği Devam Ederken Satılması

Eşlerden birinin evlilik birliği kurulmadan evvel satın aldığı bir malvarlığının yahut eşlerden birine miras yolu ile intikal eden bir malvarlığının satışından elde edilen gelir de kişisel maldır. Dolayısıyla bu malların satışından sonra başka bir malvarlığı edinilmesi halinde bu malvarlığı da kişisel mal olacaktır. Örneğin eşlerden birine bir ev miras yolu ile intikal etmiş ve bunun satışından gelen para ile yeni bir ev satın alınmış, yeni satın alınan ev de evlilik birliği içerisinde edinilmiş olsun. Bu durumda evlilik birliği içerisinde satın alınan evin bedelinin tamamı mirastan gelen para ile ödenmişse bu ev bütünüyle kişisel maldır ve ancak kira gelirleri paylaşıma konu edilebilir. Fakat miras kalan paraya ekleme yapılarak yeni bir ev satın alınmış ise eklenen bedelin kişisel bir malın satışından gelen para ile ödenmemiş olması durumunda artan kısım yine mal paylaşımına konu edilebilecektir.

Aykut Hukuk | Danışmanlık

2021©

Yararlanılan Kaynaklar

4721 Sayılı TMK

İstanbul Hukuk Mecmuası

The post Evlenmeden Önce Alınan Mallara Eşler Ortak Mı? first appeared on Aykut Hukuk Danışmanlık.