Uygulamada eşlerin en çok sorduğu sorulardan biri de eşimin benden mal kaçırmasını nasıl önlerim veya eşim çok aşırı harcama yapıyor bunun önüne nasıl geçerim gibi sorulardır. Bu soruların cevabı TMK 199. Maddesinde düzenlenmiş olup bu yazımızda bu soruların cevabını vermeye çalışacağız.

Madde 199 – Ailenin ekonomik varlığının korunması veya evlilik birliğinden doğan malî bir yükümlülüğün yerine getirilmesi gerektirdiği ölçüde, eşlerden birinin istemi üzerine hâkim, belirleyeceği malvarlığı değerleriyle ilgili tasarrufların ancak onun rızasıyla yapılabileceğine karar verebilir. Hâkim bu durumda gerekli önlemleri alır. Hâkim, eşlerden birinin taşınmaz üzerinde tasarruf yetkisini kaldırırsa, re”sen durumun tapu kütüğüne şerh edilmesine karar verir. Şeklindedir.

Kanun koyucu evlilik birliğinin korunması amacıyla aile için önemli tasarrufların gerekli şartlar halinde diğer eşin rızasına bağlanacağını düzenlemiştir. TMK 199. Maddede getirilen bu düzenleme daha genel nitelikte bir düzenleme olup örneğin aile konutu ile ilgili kanunda ayrı bir düzenleme bulunmaktadır.

Kural olarak eşler malvarlıkları üzerlerinde serbestçe tasarruf edebilirler. Yeni Türk Medeni Kanunu’nun 193.maddesine göre, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, eşlerden her biri, diğer eş ve üçüncü kişilerle her türlü hukuki işlemi yapabilir.

Madde 223 – Her eş, yasal sınırlar içerisinde kişisel malları ile edinilmiş mallarını yönetme, bunlardan yararlanma ve bunlar üzerinde tasarrufta bulunma hakkına sahiptir. Aksine anlaşma olmadıkça, eşlerden biri diğerinin rızası olmadan paylı mülkiyet konusu maldaki payı üzerinde tasarrufta bulunamaz.

TMK 199. Maddesi bu maddelere getirilmiş istisna bir kuraldır. Ancak bu maddenin uygulanabilmesi için bazı şartlar gerekmektedir.

1. Ailenin ekonomik varlığının korunmasını gerektiren bir durumun varlığı olmalıdır. Örneğin eşlerden biri ailenin ekonomik varlığını tehlikeye sokacak şekilde hesapsız, gelişi güzel ve gereksiz harcamalar yapıyor, gereksiz krediler çekerek bu paraları kumarda kaybediyor olabilir.
2. Veya evlilik birliği devam ederken evlilik birliğinden doğan malî bir yükümlülüğün yerine getirilmesinden kaçınıyor olmalıdır. Örneğin eşlerin arasının bozuk olduğu dönemde ileride açılacak boşanma davasında çıkması muhtemel tazminatları ödemekten kaçınmak için mallarını elinden çıkarmak isteyebilir veya evlilik içinde evin ihtiyaçlarını karşılamaktan kaçınıyor olabilir.

Burada belirtmek isteriz ki TMK 199. Maddesi gerçekleşmiş bir tasarruf için uygulanamaz. Ancak gerçekleşme tehlikesi olan tasarruflar için uygulanacaktır. Örnek vermek gerekirse eşlerden biri diğer eşten mal kaçırmak için kendi üzerine kayıtlı arsayı üçüncü bir kişiye satmışsa bu durumda genel hükümlere göre (muvazaa vs.) dava açılacaktır. Ancak henüz arsa satılmamış böyle bir satışın yapılacağı duyumu alınmışsa işte bu durumda TMK 199. Maddesi gereğince Aile Mahkemesinden eşin bu arsa üzerindeki tasarruf yetkisinin sınırlandırılması istenebilecektir.

Bu şartların varlığı halinde diğer eş Aile Mahkemesinde açacağı bir davayla diğer eşin tasarruf yetkisinin sınırlandırılmasını isteyebilecektir. Ancak bu sınırlandırma tüm malvarlığı için değil belirli bir malvarlığı için yapılabilir.

Hakim bu talep üzerine tehlikenin varlığına kanaat getirirse gerekli önlemleri alır. Örneğin, motorlu taşıtın üzerindeki tasarruf yetkisinin sınırlandırılması için Trafik Sicil Müdürlüğüne, banka hesabındaki paranın eşin rızası dışında kullanılmaması için ilgili Banka Müdürlüğüne yazı yazacaktır.

Kanun maddesinde de belirtildiği gibi taşınmazla ilgili bir karar verilmiş ise bu durumda tapuya şerh verilmesine karar verecektir.

The post EŞİN TASARRUF YETKİSİNİN SINIRLANDIRILMASI (EŞİMİN MAL KAÇIRMASINI NASIL ÖNLERİM?) first appeared on Aykut Hukuk Danışmanlık.

Eşlerden Birinin Mal Kaçırma Amacıyla Edinilmiş Malları Elden Çıkarması

Edinilmiş mallara katılma rejiminden kaynaklı payın talebine ilişkin dava bir alacak davasıdır. Yani dava neticesinde örneğin bir taşınmaz varsa, bu taşınmazın yarı hissesinin edinilmiş mallara katılma alacağı olan eşe devrine yönelik bir karar verilmeyecektir. Edinilmiş mallara katılma rejiminden kaynaklı alacak miktarını mahkeme tespit edecek ve bunun neticesinde çıkan pay bedeli ne ise, davayı açan taraf bu bedel nispetinde davalıdan alacaklı haline gelecektir.

Boşanma davası devam ederken mal paylaşımı davası açılmamış, dava açılmış olsa bile ihtiyati tedbir kararı verilmemişse bu durumda davalının üzerine kayıtlı malvarlıklarını devretmesi söz konusu olabilir. Mallar her ne kadar devredilse bile, bu davanın konusu alacak olduğunu için malların satışından kaynaklı gelir ne kadar ise davacı o bedel nispetinde yine edinilmiş mallara katılma alacağını talep edebilir. Malların dava neticelenmeden evvel devredilmiş olması, alacağın tahsili aşamasına geçildiğinde tahsil edilebilecek bir malın bulunmaması halinde sorun teşkil edebilecektir. Yoksa malların devredilmiş olması dava konusu talebe ilişkin olumsuz bir netice doğurmaz.

TMK md.229/f.1 b.1’e göre, bir eşin mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan, olağan hediyeler dışında yaptığı karşılıksız nitelikteki kazandırmalar, eklenecek değerlerin ilk halini oluşturmaktadır. TMK md.229/f.1 b.2’ye göre, bir eşin mal rejiminin devamı süresince diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla yaptığı devirler de edinilmiş mallara değer olarak eklenir. TMK md.229/f.1’de düzenlenen şartların bulunması halinde, sağlararası karşılıksız kazandırma veya katılma alacağını azaltma kastıyla yapılan devirler, mal rejiminin tasfiyesi sırasında, sanki hiç yapılmamış gibi değerlendirilecek ve bu işlemlere konu olan edinilmiş mal, işlemi yapan eşin artık değerinin hesaplanmasında dikkate alınacaktır.

Aykut Hukuk | Danışmanlık

2021©

Yararlanılan Kaynaklar

4721 Sayılı TMK

İstanbul Hukuk Mecmuası

The post Boşanma Davası Açıldıktan Sonra Edinilen Mallar Ortak Mıdır? first appeared on Aykut Hukuk Danışmanlık.

• Edinilmiş mallara katılma rejimi
• Mal ortaklığı rejimi
• Paylaşmalı mal ortaklığı rejimi
• Mal ayrılığı rejimi

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’na göre; 2002 yılından itibaren, evlilik birliği kurulurken eşler başka bir mal rejimi seçimi yapmamışlarsa yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimi olarak kabul edilmektedir. (TMK md.202) Bu, evlilik birliği içerisinde edinilmiş mal kabul edilen tüm malvarlığının mal rejimi tasfiyesi sırasında kanunda sayılı istisnalar dışında kimin edindiğine bakılmaksızın eşit olarak bölüşülmesini ifade etmektedir.

Paylaşmalı mal ayrılığı rejiminde ise; her eş kendisine ait olan mal varlığı üzerinde istediği gibi tasarruf edebilir ve her eşin kendi mal varlığından sorumluluğu ayrıdır. Ancak eşlerden biri tarafından paylaşmalı mal ayrılığı rejiminin kabul edilmesinden sonra edinilmiş olup ailenin müşterek kullanımı ve yararlanmasına sunulmuş mal varlığı ve yatırımlar, rejiminin sona ermesi hâlinde eşler arasında eşit olarak paylaşılır.

Mal ortaklığı rejiminin seçilmesi durumunda; evlilik birliği içerisinde eşler edindikleri mal varlıklarından hangilerinin ortak mal, hangilerinin kişisel mal olduğunu belirleme hakkına sahiptir. Türk Medeni Kanunu 220.maddede kanunen kişisel mal kabul edilen mal varlıkları tek tek belirtilmiştir. Buna göre; “Eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya; Mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan veya bir eşin sonradan miras yoluyla ya da herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği malvarlığı değerleri; Manevi tazminat alacakları; Kişisel mallar yerine geçen değerler” kişisel mal kabul edilmiştir. Kişisel malların neler olabileceği kanunda sayılmış olduğundan, kişisel mallar dışında kalan mallardan hangilerinin ortak mal olacağı eşler tarafından belirlenecektir.

743 sayılı yani eski Medeni Kanun döneminde evlenmiş eşler arasında 31.12.2001 tarihine kadar geçerli yasal mal rejimi mal ayrılığıdır. Buna göre; eğer evlilik 01.01.2002 tarihinden önce gerçekleşmiş ve edinilen mal varlığı da bu tarihten önce ise tasfiye halinde mal ayrılığı rejimi uygulanacaktır. Ancak evlilik tarihi 2002’den önce olmasına karşın mal varlığı 2002’den sonra edinildiyse bu tarihten itibaren yasal mal rejimi kabul edilen “edinilmiş mallara katılma rejimi” uygulanacaktır.

Mal Ayrılığı Rejimi Nedir?

1 Ocak 2002 tarihinde yürürlüğe giren yeni 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’na göre; eşler evlenmeden evvel yahut evlilik esnasında kendi rızalarıyla başka bir mal rejimi seçimi yapmadıkları müddetçe aralarında edinilmiş mallara katılma rejimi olduğu kabul edilmektedir.

Türk Medeni Kanunu 2002 yılında değişmeden önce ise eşler arasında var olduğu kabul edilen yasal mal rejimi “mal ayrılığı” rejimiydi. Bu sebepten 2002’den önce yapılan evlilikler bu mal rejimine tabi olup herhangi bir sebeple evlilik akdi sonlandığında eşlerin sahip olduğu malvarlıkları bu rejime göre tasfiye edilecektir.

Mal ayrılığı rejiminin ne anlama geldiğine gelecek olursak; evlilik birliği süresince eşlerden her birinin edindiği malvarlığının kendisine ait olmasını ve evlilik birliği bir sebepten sonuçlandığında da paylaşıma konu edilememesini ifade etmektedir. Yani 2002 yılından önce yapılan ve 2002 yılından sonra gerçeklemiş olsa dahi evlilik sözleşmesinden önce veya evlilik birliği sırasında mal ayrılığı rejimi seçilmiş ise bu tarihten itibaren edinilen tüm malvarlığı sadece edinen kişiye ait olup, diğer eş bundan hak iddia edemeyecektir.

Mal Ayrılığı Sözleşmesi Nasıl ve Ne Zaman Yapılır?

Mal rejimi sözleşmesi evlenmeden önce veya evlenmeden sonra yapılabilir.

TMK. md. 205/1’e göre, “Mal rejimi sözleşmesi, noterde düzenleme veya onaylama şeklinde yapılır. Ancak, taraflar evlenme başvurusu sırasında hangi mal rejimini seçtiklerini yazılı olarak da bildirebilirler.”

Mal ayrılığı sözleşmesi; evlilik esnasında yapılması durumunda noter huzurunda akdedilmesi gereken bir sözleşmedir. Yukarıda bahsettiğimiz Türk Medeni Kanunu’nun ilgili maddesi gereğince evlilik birliği henüz kurulmamışsa seçimlik mal rejimlerinden birini tercih ettiğiniz beyanını evlilik için gereken evraklarla birlikte sunabilirsiniz.

Mal rejimi sözleşmeleri; gerek boşanma gerek ölüm gerekse tarafların başka bir mal rejimini tercih etmeleri sebebiyle son bulduğunda tasfiye edilecek mal varlığının paylaşımına ilişkin ilkeleri hüküm altına aldığından hak kaybı yaşamamak adına mutlaka bir avukata danışarak hukuki destek almanızı tavsiye ederiz.

Aykut Hukuk | Danışmanlık

2021©

Yararlanılan Kaynaklar

4721 Sayılı TMK

The post Mal Ayrılığı Sözleşmesi Geçmişe Etki Eder Mi? first appeared on Aykut Hukuk Danışmanlık.